U hanskoj opštini ne piše se dobro stočartsvu – od 2012. godine govedarstvo beleži stalni pad

VLADIČIN HAN – Ukoliko se nešto ozbiljnije ne preduzme po pitanju otkupne cene mleka i podrške uzgoju goveda, u opštini Vladičin Han uskoro krava neće biti. Trend uzgoja skoro pa iz hobija, ili isključivo za sopstvene potrebe, zahvatiće i to malo domaćinstava koja se i dalje trude da istraju u tom poslu. Glavni razlog za takvu situaciju, smatra Igor Kostadinović, inženjer poljoprivrede, smer stočarstva, zadužen za umatičenje na teritoriji hanske opštine, je izuzetno niska otkupna cena mleka.

„ Na teritiriji opštine Vladičin Han ima oko 300 umatičenih krrava, dok je ukupan broj oko 500. Od tog broja je vrlo malo prvotelkinja, od 20 do 25 grla godišnje. S obzirom na to da je u opštini 2012. godine dobijeno 250 steonih junica iz Austrije, da se akrivnije radilo, do sada bi u najmanju ruku trebalo da imamo više od 1.000 grla,“ kaže Kostadinović. Kako sam dodaje, broj grla u selima na teritoriji hanske opštine još uvek je 300, što znači da jedva održavamo nivo koji smo imali pre 2012. godine, kada smo bili na pozitivnoj nuli, a potom, dugi niz godina, beležimo stalnu tendeciju pada njihovog broja.„Umesto da sada imamo preko 1.000 grla, tendecija pada se ne zaustavlja. Godišnje se odjavi od 20 do 30 grla, a neke godine i više. Smanjuje se broj starijih grla, ili stručno – izlučuje se iz matičnog zapata. Često se grla sa ove teritorije nelegalno prodaju ili preprodaju na području Bujanovca i Preševa. To je veliki problem, jer se tako gubi papirologija i trag, a sa druge steane, stočna pijaca u Hanu je očajna. Ali glavni problem za uzgajivače je otkupna cena mleka,“ rekao je Kostadinović. Prema informacijama kojima raspolaže, litar mleka otkupljivači plaćaju pedesetak dinara, a možda i nešto manje. Kako sam kaže, to je smešno, u odnosu na prodajnu cenu vode ili, recimo, piva. A pri tom, treba imati u vidu uvoz mleka i to što niko ne uznosi podatke o uvozu mleka u prahu i šta pijemo. „Najveći razlog masovne prodaje goveda su staračka gazdinstva i to što su mladi otišli sa sela, ali da je otkupna cena mleka razumnija, sigurno bi se našao način da se postojeći broj krava bar održi. Međutim, on je u stalnom padu.“Najveći proizvođač mleka je, kaže naš sagovornik, porodica Disić iz ravničarskog sela, Lepenice sa 10-11 grla. Pored njih, tu je porodica Radić u obližnjem Gramađu, koja je relativno od skoro u govedarstvu, koje izdvaja kao nešto mlađe, što je prava retkost u našoj opštini. Uzgojem se uglavnom bave stariji, pa je svake godine broj grla sve manji. Kako kaže Igor Kostadinović, tamo gde je bilo tri grla, ove su dva, gde su bila dva, ove je jedno ili čak ni jedno, i opet se vraća na cenu mleka, kao glavni razlog za takvu situaciju, koja je krajnje neisplativa. Inače, subvencije za umatičena grla goveda iznose 60.500 dinara, dok za neumatičena vlasnici dobijaju 21.000 dinara. Obaveza Osnovne odgajivačke organizacije je da evidentira svaki dodađaj na gazdinstvu, koji vlasnik prijavljuje – novo osemenjavane, novo teljenje, novi povođaj ili ponovno osemenjavanje itd da bi poljoprivrednici u vreme podnošenja prijava za subvencije imali ispravnu dokumentaciju i ostavarili pravo na njih. Stoga je saradnja između vlasnika i osnovne službe veoma važna. Ni kada je reč o kozarstvu i ovčarstvu, granama stočarstva koje su dugo bile zapostavljene, stanje nije mnogo bolje. Precizna saznanja o broju grla nema, s obzirom da neki od uzgajivača, koji svakako nisu brojni, matičnu evidenciju vode u Vranju. On, konkretno, istu vodi na gazdinstvu Mišića u Lepenici za četrdesetak koza. Brojnijih stada ovaca, kaže, ima na području vranjske opštine, na granici sa hanskom, u Urmanici i u surduličkoj, u Masurici.I