Nedostaju zalihe krvi, a u Srbiji ukinute transfuzije pri ZC – u Pčinjskom dve

Autor: Lj. Pavlović

Ovih dana iz Crvenog krsta Srbije apeluju na stanovništvo da dobrovoljno daju krv, jer nedostaju zalihe tečnosti koja život znači svih grupa. Kada bi, recimo, Hančani hteli da se odazovu ovom apelu, morali bi da putuju oko 100 kilometara do Niša u jednom pravcu, gde je najbliži ovlašćeni institut za transfuziju. Do pre par godina ne samo u hitnim slučajevima za rođake, prijatelje ili čisto iz humanih razloga da pomognu bilo kome, kome je krv potrebna, to su mogli da učine u dva zavoda za transfuziju krvi u Pčinjskom okrugu. U Zdravstvenom centru iz Surdulice, na samo 10 kilometara od Hana, ili da pređu još oko 20 km i krv doniraju transfuziji ZC Vranje. Zbog odluke Ministartsva zdravlja kojom je ova važna grana medicine centralizovana, to već nekoliko godina je nemoguće.

Upravo zato su građani najvećeg broja mesta u Srbiji prinuđeni da čekaju na akcije dobrovoljnih davanja krvi u svojim opštinama, jer će sigurno malo njih prevaliti stotinak pa više kilometara da bi donirali krv.

Opština Vladičin Han po broju dobrovoljnih davalalaca krvi, na osnovu broja stanovnika u odnosu na ostale opštine Pčinjskog okruga, decenijama je slovila za jednu od najhumanijih. U toku prošle godine, kako nam je rekao Saša Nikolić, sekretar Crvenog krsta u Vladičinom Hanu, u pet akcija krv je dalo 425 građana.

“ U pet akcija dobrovoljnog davanja krvi u saradnji sa Zavodom za transfuziju iz Niša, krv je dalo 435 žitelja naše opštine. Potencijalno se javljalo u proseku njih 470-480, ali iz nekog od zdravstvenih razloga, nisu mogli svi da daju krv “ kaže Nikolić.

Međutim, migracije su i tu uzele svoj danak, pa je među njima sve manje mladih, ali nesumnjivo je i centralizacija zavoda imala svoj uticaj. U Srbiji je od januara 2019. godine, primenom novog Zakona o transfuziološkoj delatnosti, organizacija prikupljanja krvi centralizovana. Dobrovoljno davanje krvi više nije moguće u opštim bolnicama i zdravstvenim centrima, već samo u ovlašćenim trasfuziološkim ustanovama. Ukupno ih je pet na nivou zemlje i to Institut za transfuziju krvi Srbije, Zavod za transfuziju krvi Vojvodine, i Zavodi za transfuziju krvi u tri grada – Nišu , Užicu i Kragujevcu. Krv se dobrovoljno može dati i u akcijama koje organizuje Crveni krst. ZC i opšte bolnice imaju svoje banke krvi, ali se njome snabdevaju isključivo iz centrala.